Jeugdombudsmannen bezorgd over gezondheidszorg voor kinderen in asielopvang

Jeugdombudsman Den Haag Coby van der Kooi vraagt samen met vijf andere lokale kinderombudsmannen aandacht voor de positie van kinderen in de asielopvang. In een gezamenlijke brief aan de betrokken ministers uiten zij grote zorgen over de continuïteit van de preventieve jeugdgezondheidszorg voor deze kinderen.

Aanleiding voor de brief is de overgang van de jeugdgezondheidszorg voor kinderen in de asielopvang naar een nieuwe aanbieder. Het huidige contract tussen het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en GGD GHOR voor de uitvoering van deze zorg eindigt per 1 oktober 2026. De nieuwe aanbieder gaat de werkzaamheden volgens de huidige planning vanaf 1 juni 2027 uitvoeren.

Voor de periode tussen 1 oktober 2026 en 1 juni 2027 is volgens de kinderombudsmannen onvoldoende duidelijk hoe de continuïteit van de preventieve jeugdgezondheidszorg wordt gewaarborgd en wie daarvoor verantwoordelijk en aanspreekbaar is.

Alle kinderen hebben dezelfde rechten

De Jeugdombudsman benadrukt dat kinderrechten gelden voor alle kinderen, ongeacht hun afkomst of verblijfsstatus. Het VN-Kinderrechtenverdrag bepaalt onder meer dat kinderen recht hebben op gelijke behandeling, gezondheid en ontwikkeling en dat hun belang een eerste overweging moet zijn bij besluiten die hen raken.

De zorgen hebben betrekking op circa 20.000 kinderen die in de asielopvang verblijven. Juist deze kinderen bevinden zich vaak in een kwetsbare positie en kunnen te maken hebben met gezondheidsrisico’s, trauma, onzekerheid en frequente verhuizingen.

Preventieve jeugdgezondheidszorg speelt onder meer een belangrijke rol bij vaccinaties, vroegsignalering en het volgen van de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Volgens de kinderombudsmannen is het daarom noodzakelijk dat deze zorg zonder onderbreking beschikbaar blijft.

Ook gevolgen voor gemeenten

De verandering kan volgens de kinderombudsmannen ook gevolgen hebben voor gemeenten waarin opvanglocaties zijn gevestigd. Gemeenten werken al jarenlang samen met de GGD bij de ondersteuning van kwetsbare kinderen en gezinnen en bij de verbinding tussen onder meer onderwijs, zorg en jeugdhulp.

De kinderombudsmannen waarschuwen dat het wegvallen van opgebouwde expertise, netwerken en samenwerkingsrelaties kan leiden tot versnippering en ertoe kan leiden dat gemeenten minder goed in staat zijn integrale ondersteuning te bieden aan kinderen en gezinnen in opvanglocaties.

Oproep aan het Rijk

De zes lokale kinderombudsmannen roepen het Rijk en het COA op om op korte termijn een oplossing te realiseren waarmee de continuïteit, kwaliteit en toegankelijkheid van de preventieve jeugdgezondheidszorg voor kinderen in de asielopvang worden gewaarborgd.

Ook vragen zij om alsnog een Kinderrechtentoets uit te voeren. Daarmee moet in beeld worden gebracht welke gevolgen de gekozen inrichting van de jeugdgezondheidszorg heeft voor de rechten, gezondheid en ontwikkeling van de betrokken kinderen. Daarnaast vragen zij om duidelijk te maken welke instantie gedurende de overgangsperiode verantwoordelijk en aanspreekbaar is.

“Kinderrechten dienen leidend te zijn, ongeacht de verblijfstatus van een kind.”

De gezamenlijke brief is ondertekend door de kinder- en jeugdombudsmannen van Amsterdam, Rotterdam-Rijnmond, Den Haag, Utrecht, Nijmegen en Groningen.