Jeugdombudsman deelt signalen over thuiszitters

Den Haag, 30 december 2025 – De Jeugdombudsman Den Haag maakt zich grote zorgen over het toenemende aantal kinderen dat thuiszit zonder passende hulp of onderwijsplek. In aanloop naar het raadsdebat over thuiszitters deelt Jeugdombudsman Coby van der Kooi signalen op basis van klachten die in 2025 zijn ontvangen.

In 2025 registreerde de Jeugdombudsman ruim 210 klachten, een forse stijging ten opzichte van 131 klachten in 2024. Een aanzienlijk deel van deze klachten betreft kinderen die geen onderwijs- of opvangplek hebben, vaak in combinatie met een zorgvraag. Het gaat daarbij steeds vaker om jonge kinderen tussen de 2 en 10 jaar.

“Kinderen zitten soms maandenlang thuis zonder onderwijs of zorg. Dit schaadt hun ontwikkeling en beperkt hun kansen op de lange termijn.”

Vastlopen tussen zorg en onderwijs

Uit de klachten blijkt dat problemen vaak ontstaan op het snijvlak van jeugdhulp en onderwijs. Ouders krijgen te maken met lange wachttijden voor kinderdagcentra, speciaal onderwijs, overbruggingszorg en gezinscoaches. Daarnaast ervaren zij bureaucratische procedures, onduidelijke besluitvorming en een gebrek aan regie.

“Zij raken verstrikt in regels, procedures en wachtlijsten.”

Wanneer passende alternatieven buiten het gecontracteerde aanbod vallen, worden deze niet altijd ingezet. Volgens de Jeugdombudsman leidt dit ertoe dat kinderen thuis blijven zitten, terwijl passende oplossingen soms wél beschikbaar zijn.

Ouders onder druk, kinderen uit beeld

Het thuiszitten van een kind heeft grote gevolgen voor het hele gezin. Ouders raken overbelast en moeten werk of studie vaak (deels) opgeven om voor hun kind te zorgen. Tegelijkertijd krijgen kinderen niet altijd de ondersteuning die zij nodig hebben.

“We doen wat we kunnen, maar professionele hulp is wat mijn kind écht nodig heeft,” aldus een ouder.

Oproep: stel het belang van het kind centraal

De Jeugdombudsman ziet dat er inzet is bij de gemeente, het onderwijs en de jeugdhulp om knelpunten aan te pakken. Toch is de conclusie duidelijk: het systeem werkt nog onvoldoende voor kinderen die extra ondersteuning nodig hebben.

De Jeugdombudsman roept op tot:

• betere samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp;
• kortere wachttijden;
• meer regie en doorzettingsmacht;
• ruimte voor maatwerk en alternatieven;
• duidelijke en toegankelijke procedures voor ouders en kinderen.

Het uitgangspunt moet steeds zijn dat ieder kind recht heeft op onderwijs en zorg, en niet de dupe mag worden van systeemfouten of bureaucratische vertragingen.